ΜΙΧΑΛΗΣ Ι. ΚΟΥΝΑΛΗΣ "Το τιμόνι της ζωής μας, δεν το κρατάμε ποτέ μεθυσμένοι..."

ΜΙΧΑΛΗΣ Ι. ΚΟΥΝΑΛΗΣ "Το τιμόνι της ζωής μας, δεν το κρατάμε ποτέ μεθυσμένοι..."

stellasiteΣυνέντευξη: Στέλλα Κοντάκη [ ΗΡΑΚΛΕΙΟ 24.8.2016]

Με μεγάλη χαρά επισκεύθηκα τον Μιχάλη Ι. Κουνάλη και συνομίλησα μαζί του, σε μια συζήτηση που αφορούσε, τόσο τον ίδιο σαν άνθρωπο, όσο και σαν καλλιτέχνη. Η επιλογή μου να κάνω τη συνέντευξη αυτή μαζί του, δεν ήταν τυχαία. Από καιρό τον παρακολουθούσα σιωπηλά και με είχε εντυπωσιάσει η εξέλιξη του καλλιτεχνικά, οι επιλογές του και η σεμνότητα που εξέπεμπε σαν άνθρωπος. Δεν έβλεπα ίχνος έπαρσης, σε κάθε σκαλοπατάκι που ανέβαινε και αυτό, ήταν ένα ακόμα στοιχείο που με κέρδισε - ο συνδιασμός της καλλιτεχνικής του πορείας, σε σχέση με τη σεμνότητα και τη σοβαρότητά του -. Γνωρίζοντας τον από κοντά, διαπίστωσα ότι διαθέτει επίσης, μια καλοσύνη και μια παιδικότητα, που τον κάνει να χαμογελά διαρκώς, ενώ παράλληλα την ίδια στιγμή να διαθέτει μια απίστευτη σοβαρότητα και απόλυτο επαγγελματισμό.
Ένας καλλιτέχνης με όνειρα και υψηλούς στόχους και πολλές δυνατότητες και χαρίσματα. Ένας άνθρωπος που αγαπά τους ανθρώπους, και εκτιμά το κάθε τι που ο κόσμος απλόχερα του δίνει, προσπαθώντας να ανταποδώσει με τον καλύτερο τρόπο.
Είχε να μας πει πολύ όμορφα πράγματα....
Ας ξεκινήσουμε λοιπόν..!!

- Καλώς ήρθες στην ιστοσελίδα μας Μιχάλη! Θα ήθελα αρχικά, να συστηθείς στον κόσμο, που ενδεχομένως μέσα από αυτή τη συνέντευξη θα σε γνωρίσει..

- Ονομάζομαι Μιχάλης Κουνάλης του Ιωάννη και είμαι από το Χαράκι Μονοφατσίου, με καταγωγή από τα Ανώγεια.
Γεννήθηκα τον Οκτώβριο του 1988 και τα τελευταία 13 χρόνια περίπου, άρχισα να ασχολούμαι με τη μουσική. Ξεκίνησα παίζοντας μαντολίνο ερασιτεχνικά σε διάφορες παρέες και σιγά σιγά, βλέποντας ότι αυτό είναι κάτι που αγαπώ και μ’ εκφράζει απόλυτα, ξεκίνησα επαγγελματικά το 2009.

- Μίλησε μας λίγο για την πρώτη σου επαγγελματική εμφάνιση και τα συναισθήματα που σου προκάλεσε...

- Το πρώτο μου ξεκίνημα ήταν στο κέντρο «Κουρήτες» , με τον λυράρη Νίκο Αλεξάκη, που είναι αδερφός της μητέρας μου. Αυτή η συνεργασία διήρκεσε 3 χρόνια σχεδόν και τα συναισθήματα όπως καταλαβαίνεις ήταν έντονα και πολλά!

- Ποιο ήταν το κίνητρο που σ’ έκανε να πιάσεις το μαντολίνο στα χέρια σου?

- Δεν υπήρχε κάποιο ιδιαίτερο κίνητρο....
Έχοντας έναν πολύ κοινωνικό πατέρα, δεν έλειπαν ποτέ από το σπίτι μας οι παρέες, με αποτέλεσμα χωρίς να το σκεφτώ ιδιαίτερα, έπιασα κάποια στιγμή το μαντολίνο στα χέρια μου και σιγά σιγά προσπάθησα να μάθω. Ασχολήθηκα πολύ και ακόμα ασχολούμαι και προσπαθώ να βελτιώνομαι διαρκώς όσο μπορώ προς το καλύτερο. Αυτό με τον καιρό εξελίχθηκε και έτσι βρέθηκα να ασχολούμαι επαγγελματικά πλεον.

- Προέρχεσαι όμως από μουσική οικογένεια. Ο Δημήτρης Κουνάλης, αδερφός του πατέρας σου, είναι ένας εξαιρετικός καλλιτέχνης, με μεγάλη καριέρα. Πόσο αυτό σ’ επηρέασε και πόσο σε βοήθησε?

- Με επηρρέασε πολύ εννοείται και άλλο τόσο με βοήθησε και τον ευχαριστώ, όπως και τον γιο του, τον σύνομο ξάδερφό μου, Μιχάλη Κουνάλη, που συχνά πλέον παίζουμε μαζί σε πολλές εμφανίσεις. Θεωρώ χρέος μου να πω, ότι η παρουσία μου στο σχήμα τους, βοήθησε ώστε να γίνει γνωστό και το δικό μου όνομα και να κάνω κι εγώ τα δικά μου επαγγελματικά βήματα. Έχω παίξει πολλές φορές και με τον Κωστή τον Δαφέρμο τον λυράρη, αλλά και πολλούς ακόμα νέους καλλιτέχνες.

- Πιστεύεις ότι αρκεί μόνο η παρουσία ενός νέου καλλιτέχνη δίπλα σε κάποιο ήδη αναγνωρισμένο όνομα, ή πρέπει να υπάρχουν και άλλα «συστατικά» για την επιτυχία?

- Πάνω από όλα χρειάζεται να υπάρχει το ταλέντο, στη συνέχεια πολύ δουλειά, μεράκι και αγάπη για αυτό που κάνεις. Όταν κάτι το αγαπάς πολύ σίγουρα θα το πετύχεις. Και ο κόσμος πια αντιλαμβάνεται τα πάντα..δε γελιέται. Ή θα σε κρατήσει και αυτός με τη δική του αγάπη, ή θα σε αφήσει να «πέσεις»...

- Πόσο σημαντικό - ή όχι- ρόλο παίζει η διαφήμιση για να γίνει κάποιος ευρέως γνωστός?

- Απόλυτα σημαντικό, αλλά δεν αρκεί πάντα για να φτάσεις στο στόχο σου...πρέπει να δουλέψεις σκληρά και να παλέψεις. Να είσαι ο εαυτός σου, να είσαι ταπεινός και ώριμος. Να ξέρεις από που ξεκινάς και που θες να φτάσεις. Να έχεις στόχους και να δουλεύεις για αυτούς χωρίς παρεκλίσεις. Να σεβαστείς αυτά που πήρες, την παράδοση αυτού του τόπου και την ιστορία του. Να έχεις υπομονή και επιμονή και να δουλεύεις σταθερά και αδιάκοπα. Μια διαφήμιση όσο καλή και να ‘ναι ...αν δεν δεν είναι και το «περιεχόμενό» της, θ’ αποτύχει σε βάθος χρόνου.

- Πότε να περιμένουμε την πρώτη δισκογραφική σου δουλειά?

- Τώρα ετοιμάζουμε μια νέα δισκογραφική δουλειά με τον Δημήτρη και τον Μιχάλη Κουνάλη και αμέσως μετά θα κάνω την πρώτη προσωπική μου πλέον.

- Με το καλό εύχομαι! Θα ήθελες να μου πεις πώς επιλέγεις τα τραγούδια που ερμηνεύεις?

- Δεν έχω κάποιο συγκεκριμένο κριτήριο. Αν ακούσω ένα τραγούδι και μου αρέσει και με εκφράζει, το δουλεύω στο μαντολίνο μου και το παίζω. Ο τελικός κριτής είναι ο κόσμος..

- Ο κόσμος σ’ έχει γνωρίσει μέσα από ένα υπέροχο τραγούδι " το όνειρο", του Μιχάλη Μπακατσάκη και του Παντελή Κρασαδάκη, από τον δίσκο «Αγάπης Όνειρα». Πώς έγινε αυτό? Δεν είναι λίγοι αυτοί που πιστεύουν πως το τραγούδι αυτό είναι δικό σου...

- Δεν ξέρω πως έγινε να σου πω την αλήθεια. Το τραγούδι αυτό, είναι ένα από αυτά που αγαπώ πολύ και συχνά ερμηνεύω στις εμφανίσεις μου. Προφανώς άρεσε πολύ στον κόσμο και μου το ζητάει σε κάθε γλέντι και πάντα το λέω. Είναι ένα τραγούδι που έχει βοηθήσει πολύ την καριέρα μου ως τώρα, όπως και κάποια άλλα.

- Μιχάλη, όπως αναφέραμε παραπάνω, έχεις καταγωγή από τα όμορφα Ανώγεια. Τι θεωρείς ότι είναι αυτό που κάνει αυτόν τον τόπο ξεχωριστό?

- Αυτό που πάνω από όλα χαρακτηρίζει αυτόν τον τόπο, είναι ότι κρατούν τις παραδόσεις τους σε κάθε περίσταση. Είναι ένας τόπος φιλόξενος, με φιλότιμους ανθρώπους, που ανοίγουν τα σπίτια τους και σου προσφέρουν ότι έχουν. Ένας τόπος που έχει γράψει τη δική του μουσική ιστορία, με καλλιτέχνες που άφησαν και θα αφήσουν εποχή.

- Γιατί κατά τη γνώμη σου, ενοχοποιούνται από πολλούς, ότι εκμεταλλεύονται αυτά τα οποία μας προανέφερες, για να προσελκύουν κόσμο? Θέλω να τολμήσω να σε ρωτήσω, γιατί συχνά βρίσκομαι «αντιμέτωπη» με ανθρώπους που στο άκουσμά τους αντιδρούν, χαρακτηρίζοντας με αρνητικά σχόλια τους Ανωγειανούς και τα Ανώγεια.

- Πάντα υπάρχουν οι άνθρωποι που θα πουν τα καλά λόγια, αλλά και τα αρνητικά. Δεν μπορεί ν’αμφισβητήσει κανείς ότι στ’ Ανώγεια γεννήθηκαν μεγάλοι καλλιτέχνες, όπως ο Ξυλούρης, ο Ψαραντώνης, ο Σκουλάς και πολλοί άλλοι. Δεν μπορεί επίσης, να πει κανείς ότι δεν τηρούνται τις παραδόσεις και τα έθιμά μας. Κάθε τόπος της Κρήτης, κάθε χωριό, είναι ξεχωριστός. Έχει το δικό του «χρώμα» και όλα αυτά τα χρώματα μαζί, συνθέτουν την εικόνα αυτού του νησιού. Δεν θα έπρεπε να ακούγονται αυτά. Η Κρήτη είναι μία!

- Αναφέρθηκες στην διαφύλαξη των εθίμων και της παράδοσης. Τι είναι για σένα η παράδοση? Πώς αντιλαμβάνεσαι τον όρο αυτό?

- Για μένα, - όσο αφορά τη μουσική πάντα θα μιλήσω -, ότι πιο «καθαρό», τόσο πιο παραδοσιακό. Δεν είμαι αντίθετος στη χρήση και άλλων μουσικών οργάνων αν ταιριάζουν στο ύφος κάποιου τραγουδιού. Αλλά όσο λιγότερα, τόσο καλύτερα.
Προσωπικά, προσπαθώ να το τηρώ αυτό και προσπαθώ να παίζω και κάποια πιο παλιά τραγούδια. Το πρόβλημα είναι, ότι μερικά από τα πολύ παλιά τραγούδια, δεν τα αναγνωρίζουν οι νέοι. Θέλουν περισσότερο τραγούδια της εποχής. Για το λόγο αυτό, θα πρέπει να υπάρχει μια ισορροπία, μεταξύ του παλιού και του νέου, αλλά και ισορροπία στη χρήση των μουσικών οργάνων που εντάσσουμε στη μουσική μας.

- Θέλω με το χέρι στην καρδιά, ως νέος καλλιτέχνης, αλλά και ως νέος άνθρωπος, να μου πεις αν θεωρείς, ότι η νέα γενιά καλλιτεχνών – κατά την πληοψηφία τους - είναι άξιοι να κρατήσουν ότι έχουν στα χέρια τους.. ότι παρέλαβαν από τους παλαιότερους?

- Υπάρχουν πολλοί νέοι καλλιτέχνες, με μεγάλο ταλέντο και μεράκι και πιστεύω πως μπορούν επάξια να το κρατήσουν και να το πάνε και ένα βήμα μπροστά αυτό που παρέλαβαν. Παντού υπάρχουν και οι εξαιρέσεις, σε κάθε επάγγελμα βέβαια, όπως και στο δικό μας. Αλλά κατά κανόνα, ευτυχώς η νέα γενιά καλλιτεχνών, έχει και το ταλέντο, αλλά και πολύ περισσότερα εφόδια ίσως, για να πάει ένα βήμα μπροστά. Χρειάζεται μερακλίκι, δουλειά και αγάπη.

- Δώσε μου τον ορισμό του μερακλή άντρα..

- Μερακλής μπορεί να είναι ένας άνθρωπος, που δεν παίζει, ούτε χορεύει, αλλά ξέρει να γλεντά. Βγαίνει στην όρεξη και στο μεταδίδει. Αλλά και πέραν αυτού, μερακλής είναι αυτός, που με ότι καταπιάνεται το κάνει σωστά με τον δικό του ξεχωριστό τρόπο. Είναι λεβέντης και νοικοκύρης σε όλα του.

- Και ποια χαρακτηριστικά συνοδεύουν για σένα τη μερακλίνα γυναίκα?

- Μερακλίνα, είναι η γυναίκα που πρώτα από όλα ξέρει να σέβεται τον εαυτό της.
Η γυναίκα, που όπως και ο μερακλής άντρας, είναι άψογη σε ότι καταπιαστεί, νοικοκυρά στο σπίτι της και στην καρδιά λεβέντισσα. Να ‘χει κάτι πάνω της, από αυτά που ‘χαν της παλιάς κοπής οι γυναίκες, προσαρμοσμένο αρμονικά στο σήμερα.

- Υπάρχουν τέτοιες γυναίκες, αλλά και άντρες σήμερα?

- Υπάρχουν και πάντα θα υπάρχουν. Και μερακλίδες και μερακλίνες. Ο τόπος μας γεννά τέτοιους ανθρώπους. Είναι στο αίμα μας..

- Θα ήθελα να μου πεις πόσο δύσκολο είναι να καθιερωθεί ένας καλλιτέχνης, παίζοντας μαντολίνο? Έχουμε μάθε τους λυράρηδες να ηγούνται των μουσικών σχημάτων και να τραγουδούν, ώστε αυτόματα αυτούς γνωρίζει ο κόσμος. Έχουμε επίσης και κάποια φωτεινά παραδείγματα λαουτιέρηδων. Εσύ, έγινες γνωστός μ’ ένα μαντολίνο..

- Έχουν αλλάξει λίγο τα πράγματα. Για μένα όμως, πάντα πρώτος σ’ ένα σχήμα είναι ο λυράρης. Πρέπει να τον σεβόμαστε απόλυτα, γιατί αυτός είναι ο οδηγός σε κάθε μουσική διαδρομή και τα υπόλοιπα μέλη της ορχήστρας, συνεπιβάτες. Μπορεί να ξεχωρίσει και ένας από τους «συνεπιβάτες», ακόμα και μ’ ένα μαντολίνο, αρκεί να παίζει και να τραγουδεί καλά. Πάνω από όλους όμως είναι ο λυράρης.

- Όταν επιλέγεις κάποιους συνεργάτες, ή αντίστοιχα όταν σε επιλέγουν να παίξεις μ’ ένα σχήμα, ποιες είναι οι απαραίτητες προϋποθέσεις, για να συνεργαστείς?

- Έχοντας παίξει με κάποιους μεγαλύτερους και πολύ καταξιωμένους καλλιτέχνες, έχω δει αρκετά και μου έχουν γίνει μαθήματα, τα οποία προσπαθώ ν’ ακολουθώ. Αρχή μου είναι λοιπόν, να υπάρχει χημεία και σωστή επικοινωνία, κοινά μουσικά ακούσματα και καλοί χαρακτήρες ανθρώπων. Να μπορείς πρώτα να επικοινωνείς σαν σχήμα σωστά, να ταιριάζεις και αυτό από μόνο του ύστερα, παίρνει το δρόμο του και μεταφέρεται και στον κόσμο, με αποτέλεσμα να έχει την ανάλογη επιτυχία.

- Αν σου έθεταν το δίλημμα να συνεργαστείς μ’ ένα εξαιρετικά καλό μουσικό, αλλά φανερά κακό χαρακτήρα, θα το έκανες προς όφελος της καριέρας σου δίπλα του?

- Δεν θα υπήρχε ποτέ δίλημμα, γιατί απλά δεν θα έμπαινα στη διαδικασία ούτε να το σκεφτώ. Για μένα το πιο σημαντικό από όλα είναι ο χαρακτήρας. Εκεί πρέπει να πάρει τα εύσημα πρώτα και μετά σαν καλλιτέχνης.

- Πέραν από τα επαγγελματικά, σαν νέος άνθρωπος ονειρεύεσαι ν’ αποκτήσεις μια οικογένεια?

- Φυσικά, θα το ήθελα πολύ στο μέλλον να έχω δημιουργήσει μια όμορφη οικογένεια. Η οικογένεια είναι ότι πιο σημαντικό στη ζωή κάθε ανθρώπου.

- Η οικογένεια όμως έχει και πολλά προβλήματα, που αντιμετωπίζονται αφενός με την φυσική παρουσία και των δύο εκ του ζευγαριού, και αφετέρου με τη διάθεση αρκετού χρόνου. Αν έπρεπε λοιπόν κάποια στιγμή να επιλέξεις μεταξύ καριέρας – οικογένειας, τι θα επέλεγες?

- Θα επέλεγα τον συνδιασμό αυτών. Μπορείς με σωστό προγραμματισμό να πετύχεις την ισορροπία μεταξύ τους, όσο δύσκολο κι αν είναι. Γιατί στη δουλειά μας είναι πολύ δύσκολο, αφού ο καλλιτέχνης αναγκάζεται να λείπει πολλά βράδυα από το σπίτι του και τη μέρα να κοιμάται, οπότε δεν έχει φυσιολογικό πρόγραμμα. Αυτός που σηκώνει περισσότερο το βάρος σε αυτήν την περίπτωση, δεν είναι ο καλλιτέχνης, αλλά η γυναίκα που έχει στη ζωή του και καλείται συχνά ν’ αντιμετωπίζει πολλές καταστάσεις μόνη της. Πρέπει να είναι ένας άνθρωπος με πολύ κατανόηση, που συνειδητά θα μπει σε αυτή τη διαδικασία, γνωρίζοντας τις δυσκολίες που αντικειμενικά υπάρχουν. Τίποτα όμως δεν είναι ακατόρθωτο, όταν υπάρχει αγάπη και θέληση.

- Ένα από τα αρνητικά επίσης της δουλειάς σας Μιχάλη, είναι η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ. Δε χρειάζεται να αναφέρουμε πόσες ζωές στερεί κάθε χρόνο το αλκοόλ.. Επιβάλλεται όμως να μας δώσεις ένα μήνυμα εσύ, σαν νέος άνθρωπος με όνειρα και το μέλλον να ανοίγεται μπροστά σου..

- Τι παραπάνω να πω, από το ότι οφείλουμε πάνω από όλα να αγαπάμε τη ζωή μας και να σεβόμαστε και τη ζωή των άλλων. Έχω χάσει κι εγώ φίλους μου εξ’ αιτίας του ποτού και είναι τραγικό να συμβαίνει. Πρέπει να καταναλώνεται με μέτρο, ειδικά στη δουλειά μας, που μας κερνά ο κόσμος και πολλές φορές το πίνουμε για να μην προσβάλλουμε κάποιον. Μπορεί το ποτό να σε απαλάσσει από το στρες της δουλειάς, μπορεί να σε βγάζει στην όρεξη, αλλά σε καμία περίπτωση αυτό, δεν θα πρέπει να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή μας. Το τιμόνι της ζωής μας, δεν το κρατούμε ποτέ μεθυσμένοι...

- Ποια είναι η σχέση σου με το χορό και πόσο επηρεάζεσαι από ένα καλό χορευτή ή χορεύτρια?

- Η σχέση μου με το χορό δεν είναι ιδιαίτερα καλή αν και θα ήταν καλό να ξέρω λίγο περισσότερο. Χορεύω ένα συρτό που και που και μέχρι εκεί...δε γνωρίζω πολλά. Σαν μουσικός όμως, θα σου πω ότι ένας καλός χορευτής, είναι και αυτός μέρος μιας ορχήστρας. Έχει ενεργό ρόλο όσο κι αν δεν το ξέρει πολλές φορές. Βοηθάει ο καλός χορευτής την ορχήστρα, την ανεβάζει..

- Μικρά παιδιά βλέπεις καθόλου στις εμφανίσεις σου?

- Όχι ιδιαίτερα, δεν βλέπω, αν και θα ήταν καλό να ασχοληθούν τα κοπέλια με τη μουσική και το χορό, παρά με οτιδήποτε άλλο.

- Αυτό χρεώνεται κυρίως σε εσάς τους καλλιτέχνες και στη συνέχεια στους ιδιοκτήτες νυχτερινών μαγαζιών, που ξεκινάτε πολύ αργά τις εμφανίσεις σας. Δεν θα έπρεπε να το σκεφτείτε λίγο πιο σοβαρά, ότι το μέλλον αυτού του τόπου σε όλους τους τομείς, είναι τα παιδιά, τα οποία στερούνται της δυνατότητας να σας ακούσουν? Ακόμα και να γίνετε πρότυπά τους, γιατί όχι?

- Δεν διαφωνώ, έχεις δίκιο, θα μπορούσε αυτό να διορθωθεί και όπως βλέπουμε τα παιδιά στους γάμους να συμμετέχουν ενεργά και να το χαίρονται, να τους δίναμε τη δυνατότητα να συμμετέχουν και σε περισσότερες κρητικές βραδιές. Είναι βέβαια και πολλοί γονείς, οι οποίοι αποφεύγουν να εκθέσουν τα παιδιά τους σε κινδύνους της νύχτας, που κυκλοφορούν ανθρώποι που ενδεχομένως έχουν πιεί, αλλά κυρίως το πρόβλημα εστιάζεται, στην ώρα έναρξης μιας κρητικής βραδιάς.

- Από την μέχρι τώρα πορεία σου, υπάρχουν πράγματα που ενώ στο ξεκίνημα σου δεν έδωσες ιδιαίτερη βαρύτητα, στην πορεία να διαπιστώσεις τη σημαντικότητά τους? Και πιο συγκεκριμένα, κάποιες συμβουλές παλιότερων, που ίσως στην αρχή, με την ένταση που βίωνες την καλλιτεχνική σου ζωή, έβλεπες ως πεπαλαιωμένες θεωρίες και άλλαξες γνώμη?

- Ναι, μου έχει συμβεί να ακούσω κάποιες συμβουλές και να σκεφτώ ότι.. « τώρα αυτός είναι μεγάλος και απόλυτος σε ότι λέει..» ή ότι... « είναι καθηλωμένος στο παρελθόν και ζει εκεί, ενώ στο σήμερα έχουν όλα αλλάξει...» και πολλές παρόμοιες σκέψεις. Στην πορεία αντιλήφθηκα πόσο δίκιο είχαν. Οι παλαιότεροι έχουν τεράστια εμπειρία, που έχει μετατραπεί σε πολύτιμη σοφία και γνώση, έτοιμη για εμάς τους νεότερους να την κρατήσουμε στα χέρια μας και με τη σωστή επεξεργασία να τη χρησιμοποιήσουμε για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.

- Ωριμάζει κανείς δηλαδή, όχι μόνο ηλικιακά αλλά και επαγγελματικά. Άρα πρέπει να κρατάμε σαν ότι πιο πολύτιμο έχουμε την παρακαθήκη που μας άφησαν οι παλαιότεροι...

- Ακριβώς! Κάτι παραπάνω σίγουρα ξέρουν... Όσο για εμάς τους νεότερους, δεν χρειάζεται να ακολουθούμε κατά γράμμα απαραίτητα, αλλά να προσαρμόζουμε στο σήμερα την γνώση του χτες. Δεν ήταν τυχαίο ότι αυτοί οι άνθρωποι έγραψαν ιστορία. Μια ιστορία δεν γράφεται με λόγια, αλλά με έργα και μέσα από τα έργα τους μαθαίνουμε, ώστε να γράψουμε και εμείς με τη σειρά μας, την δική μας ιστορία... Πρέπει να τους σεβόμαστε και να τους παρακολουθούμε και να κρατάμε από αυτά που μας λένε, όσα για εμάς είναι χρήσιμα και σημαντικά.

- Ποια είναι τα πρότυπα σου?

- Είναι όλη η οικογένεια των Ξυλούρηδων, με την οποία είμαστε και συγγενείς, ο θείος μου ο Δημήτρης Κουνάλης, αλλά και πολλοί άλλοι. ‘Ολους τους ακούω και από τον καθένα παίρνω αυτό που μου ταιριάζει και μου αρέσει και διαμορφώνω και εγώ το δικό μου χαρακτήρα.

- Μιλάς για τον καλλιτεχνικό χαρακτήρα. Ως άνθρωπος όμως, πιστεύεις ότι ο κόσμος αντιλαμβάνεται τον χαρακτήρα σου? Υπάρχουν καλλιτέχνες και καλλιτέχνες... χαρακτήρες και χαρακτήρες... αισθάνεσαι ότι ξεχωρίζει ο κόσμος τον άνθρωπο.. μέσα από τον καλλιτέχνη που παρακολουθεί?

- Πιστεύω ότι ο κόσμος, έχει αρκετά μεγάλη αντίληψη στο να καταλαβαίνει και στοιχεία του χαρακτήρα σου. Δε σε φιλτράρει μόνο ως καλλιτέχνη, αλλά και ως άνθρωπο και σε ανεβάζει ή σε απορρίπτει ανάλογα. Ο κόσμος θέλει τον σωστό συνδιασμό και όχι απλά και μόνο τον καλό καλλιτέχνη, αλλά και τον καλό άνθρωπο.

- Ποια η δική σου σχέση με τον κόσμο? Είσαι δεκτικός, προσιτός ή κρατάς τον κόσμο σε απόσταση?

- Όχι, δεν μ’ αρέσει να κρατώ τον κόσμο σε απόσταση. Είμαι φιλικός και γιατί να μην είμαι? Οι άνθρωποι έρχονται να σε ακούσουν, να σου μιλήσουν, να βγάλουν μια φωτογραφία μαζί σου, να πιουν ένα κρασί.... Όταν όλα αυτά γίνονται με μέτρο και υπάρχει μια ισορροπία γιατί να ‘ναι κανείς απόμακρος? Υπάρχει βέβαια ένα πρόβλημα, το οποίο αντιμετωπίζουμε όλοι οι καλλιτέχνες.. Επειδή σε κάθε μας εμφάνιση βλέπουμε πολύ κόσμο, δεν είναι δυνατόν όσο κι αν θα θέλαμε, να συγκρατήσουμε όλα τα πρόσωπα και τα ονόματα, με αποτέλεσμα να μας μιλούν καμιά φορά και να μη τους θυμόμαστε. Θα πρέπει να υπάρχει κατανόηση σε αυτό, γιατί δεν το κάνουμε επίτηδες, απλά είναι λογικό να συμβαίνει.

- Σε ενοχλεί καθόλου η διαρκής βιντεοσκόπηση των εμφανίσεων σου?

- Όχι, το αντίθετο θα έλεγα, γιατί συμβάλλει πολύ στη διαφήμιση και προώθηση της δουλειάς μας. Θα προτιμούσα όμως να γίνεται και από τον κόσμο μια επιλογή στο τι θα δημοσιεύσει. Στα γλέντια, υπό την επήρρεια του ποτού, καμιά φορά η εικόνα των ανθρώπων και η συμπεριφορά τους δεν είναι και ότι καλύτερο. Σαφώς ο καθένας είναι υπεύθυνος και υπόλογος για τις πράξεις του, αλλά από στοιχειώδη σεβασμό καλό είναι να προστατεύουμε την εικόνα κάποιων ανθρώπων, όταν ξεπεράσουν το μέτρο. Όλα είναι ανθρώπινα και θα μπορούσε να συμβεί στον καθένα. Ας γίνεται μια επιλογή λοιπόν.. αυτό θα πρότεινα από τη μεριά μου.

- Ας αλλάξουμε θέμα...θέλω να μιλήσουμε λίγο για τους μαντιναδολόγους και με τι κριτήρια θα κάνεις την επιλογή σου, όταν με το καλό κάνεις την πρώτη δική σου δισκογραφική δουλειά?

- Σημαντικό είναι να σου ταιριάζει στο ύφος ένας μαντιναδολόγος. Όπως και οι μουσικοί, έτσι και οι μαντιναδολόγοι, έχουν το δικό τους ύφος, που δένει αρμονικά ή δεν δένει καθόλου μ’ έναν καλλιτέχνη. Το να μη δένεις με κάποιον, δεν τον καθιστά κακό στη δουλειά του. Αντίθετα, μπορεί να είναι εξαιρετικός στο είδος του, αλλά να τον απορρίψεις γιατί απλά δεν σου ταιριάζει.

- Ας πούμε λοιπόν, ότι έχεις στη διάθεσή σου 4 μαντιναδολόγους, οι οποίοι σου ταιριάζουν απόλυτα. Οι 2 από αυτούς είναι επώνυμοι (γνωστοί στο ευρύ κοινό) και οι άλλοι 2 όχι. Ποιους θα επέλεγες και γιατί?

- Θα επέλεγα, κάτι από τον καθένα, εφόσον και με τους τέσσερις θα έδενα αρμονικά. Δεν ασχολούμαι εγώ καθόλου με τα ονόματα. Δεν κάνω τέτοιες διακρίσεις. Πάω σύμφωνα με αυτό που θεωρώ ότι μου ταιριάζει, ανεξάρτητα ποιος το έγραψε. Γιατί όπως λέει και η γνωστή μαντινάδα....

« Ο άντρας κάνει τη γενιά...κι όχι η γενιά τον άντρα.....»

Εσύ το φτιάχνεις το όνομα κι όχι το όνομα εσένα...κι εσύ το χαλάς κιόλας.

- Σου έκανα αυτή την ερώτηση, - την οποία κάνω σχεδόν πάντα στους καλλιτέχνες- γιατί δεν είναι λίγες οι φορές που απορρίπτονται κάποιοι άνθρωποι λόγω της «ανωνυμίας» τους. Αυτό συμβαίνει γενικότερα σε κάθε είδος μουσικής, πέραν της κρητικής. Πολλά λαϊκά τραγούδια για παράδειγμα, υπογράφονται από μεγάλα ονόματα στιχουργών, με αγορασμένους όμως στίχους, από κάποια μη αναγνωρισμένα ονόματα και τους παρουσιάζουν σαν δικούς τους.... Η ίδια λογική επικρατεί συχνά και στην επιλογή μουσικών... «θα παίξω με αυτόν..που έπαιξε με τον τάδε»..... έναντι κάποιου άλλου ταλαντούχου μουσικού που δεν του δίνονται ισότιμες ευκαιρίες.

- Αυτό είναι λάθος να συμβαίνει. Τι θα πει επώνυμος και ανώνυμος? Όλοι έχουν και όνομα και επίθετο και πρέπει να κριθούν όχι βάσει αυτού, αλλά βάσει των ικανοτήτων τους. Να δίνονται ίσες ευκαιρίες σε όλους.. και ο τελικός κριτής όπως σου είπα και παραπάνω, είναι πάντα ο κόσμος. Κανένας άλλος......

- Πώς αντιμετωπίζεις τον ανταγωνισμό στη δουλειά σου?

- Προσωπικά εμένα μου αρέσει, γιατί σε κάνει να γίνεσαι πιο δυνατός. Σε κάνει πάντα να θες να κάνεις το παρακάτω βήμα, ένα βήμα στο επόμενο σκαλοπάτι. Σε κάνει να μην επαναπαύεσαι και να μη θεωρείς τίποτα δεδομένο. Αρκεί να κινείται στα σωστά, θεμιτά πλαίσια και όχι να γίνεται η αιτία εμφάνισης ανάρμοστων συμπεριφορών, ζήλειας και κακίας. Εκεί ξεφεύγει από τα όρια και αντί για δημιουργικός, γίνεται καταστροφικός.

- Ο κόσμος αγκαλιάζει τους νέους καλλιτέχνες ή αρνείται να αποκολληθεί από τα παλιά, γνώριμα, μουσικά του ακούσματα? Πόσο εύκολο είναι ένας νέος στο χώρο, να δημιουργήσει το δικό του κοινό?

- Ο κόσμος αγκαλιάζει και με το παραπάνω τους νέους καλλιτέχνες, γιατί χαίρεται να βλέπει τη νέα γενιά να πατεί στα χνάρια της παλιάς. Χαίρεται να ακούει μια νέα μουσική πρόταση, που ίσως δε θυμίζει πολύ αυτό το γνώριμο που έχει στα αυτιά του, αλλά τον κερδίζει αν έχει κάτι να του πει...όπως τον κερδίζει κι ο καλλιτέχνης όταν έχει κάτι να του πει... όταν δει ή ακουσει κάτι αξιόλογο.. Έτσι κερδίζεις το κοινό σου, κάνοντας αυτό που εσύ αγαπάς, να το αγαπήσει και ο κόσμος. Μεταφέροντας του δημιουργικά τα συναισθήματα που προκαλεί κάθε τραγούδι. Όταν δίνεις την ψυχή σου σε αυτό που κάνεις...δεν μπορεί παρά να εισπράξεις το ίδιο...

- Ποια είναι η μεγαλύτερη σύγκρουση -θα έλεγα-, μεταξύ του παλιού και του νέου?

- Είναι η δυσκολία στην αποδοχή καμιά φορά, από παλιούς καλλιτέχνες, ενός νέου ακούσματος, από έναν νέο καλλιτέχνη. Οι παλιοί πολλές φορές αρνούνται να δεχτούν αλλαγές..το θεωρούν παραποίηση, ενώ δεν είναι. Τουλάχιστον όχι σε κάθε περίπτωση, κατ’ εξαίρεση μπορεί, αλλά όχι κατά κανόνα. Όπως κάθε τι εξελίσσεται, έτσι εξελίσσεται και η μουσική. Ευτυχώς, έχουμε αξιόλογους καλλιτέχνες, να κρατούν για πολλά χρόνια σε υψηλά επίπεδα τη μουσική μας.

- Πόσο σε ικανοποιεί η προβολή της κρητικής μουσικής από τα ΜΜΕ?

- Πολλά είναι αυτά που τυχαίνει κατά καιρούς ν’ ακούω και να μη μου αρέσουν, αλλά προφανώς, υπάρχουν κάποιοι άλλοι οι οποίοι τους αρέσουν και δε θα τους κρίνω για αυτό. Δε μπαίνω στη διαδικασία να κρίνω κανέναν. Ότιδήποτε κάνει ο καθένας, το κάνει στον εαυτό του. Όταν εκτιθόμαστε, έχουμε και συνέπειες, ο καθένας πάλι για τον εαυτό του. Αν κάποιος τώρα, από τη θέση που βρίσκεται, επηρεάζει κατά ένα βαθμό την κοινή γνώμη, με λάθος τρόπο, στην πορεία, η ίδια κοινή γνώμη θα στραφεί εναντίον του. Άρα και σε αυτήν την περίπτωση, πάλι ο κόσμος θα είναι ο τελικός κριτής, όχι εγώ. Ο καθένας είναι ελεύθερος να κάνει τις επιλογές του.

- Τι σημαίνει για σένα η μουσική?

- Η μουσική είναι ένα κομμάτι του εαυτού μου. Δεν μπορώ να φανταστώ τη ζωή μου, χωρίς τη μουσική.

- Και η Κρήτη?

- Η Κρήτη είναι ένας τόπος που έχει τα πάντα! Είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μου.

- Ποια είναι τα ιδανικά σου ως άνθρωπος?

- Πατρίδα - μουσική – αγάπη - προσπάθεια – πίστη – αγωνιστικότητα - ομαδικότητα και ανοιχτό μυαλό.

- Τι θαυμάζεις περισσότερο σ’ έναν άνθρωπο και τι απεχθάνεσαι?

- Θαυμάζω τη σοβαρότητα και την ειλικρίνεια. Τα λίγα λόγια, που συνοδεύονται από πράξεις και όχι τα πολλά και τα ανούσια. Θαυμάζω ανθρώπους με στόχους, που παλεύουν για να τους κατακτήσουν και δεν παραιτούνται εύκολα. Απεχθάνομαι την ψευτιά και την επιδεικτικότητα. Την άσκοπη φλυαρία, την έλλειψη σεβασμού και μέτρου.

- Και τώρα θέλω να μου πεις τι θαυμάζεις πάνω σου και τι σε ενοχλεί?

- Δε μου αρέσει να κρίνω τον εαυτό μου. Αφήνω να το κάνουν οι άλλοι...

- Υπάρχει κάτι για το οποίο έχεις μετανιώσει και αν είχες τη δυνατότητα θα το άλλαζες?

- Καμιά φορά «μετανιώνω» και το λέω μέσα σε εισαγωγικά, για την επιλογή μου να ακολουθήσω αυτό το επάγγελμα. Όσο κι αν για τον κόσμο ίσως να φαίνεται εύκολο και ευχάριστο, πολλές φορές σε κουράζει τόσο η έλλειχη φυσιολογικής ζωής, (μιας και κάνουμε τη νύχτα μέρα..) που αναρωτιέσαι αν τελικά αξίζει..... Χάνεις πολλά από τη ζωή σου όταν είσαι καλλιτέχνης, χάνεις πολύτιμες στιγμές με την οικογένεια σου, με τους ανθρώπους που αγαπάς. Χάνεις μια βόλτα στον ήλιο, την ομορφιά της φύσης την ημέρα, κατά τις περιόδους τις οποίες τυχαίνει να δουλεύεις κάθε βράδυ. Αλλά ότι χάνεις...αναπληρώνεται με την αγάπη του κόσμου, με την ευφορία της ψυχής σου κάνοντας αυτό που αγαπάς, με τις απίστευτες συγκινήσεις που η μουσική σου προσφέρει, με την πληρότητα που νιώθεις όταν βγεις στο πάλκο. Είναι τόσα που σου δίνει η μουσική, που όσα κι αν χάσεις λες «χαλάλι...»
Αυτό θα πει καλλιτέχνης, να ζεις μέσα από αυτό και να μη ζεις χωρίς αυτό.

- Μετά από την πολύ όμορφη αυτή συζήτηση, ο επίλογος δικός σου....

- Θέλω να σε ευχαριστήσω ειλικρινά, που ταξίδεψες ως εδώ και αφιέρωσες τον πολύτιμο για σένα χρόνο, να ξεκουραστείς και να απολαύσεις το νησί μας, που γνωρίζω πόσο σου λείπει, για να κάνουμε αυτή τη συζήτηση. Σε ευχαριστώ και σε συγχαίρω για ότι κάνεις και εύχομαι να είσαι πάντα τόσο δημιουργική, γιατί προσφέρεις κι εσύ πολλά, με τον δικό σου τρόπο. Θέλω τέλος, να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ και στον κόσμο, που στηρίζει εμένα αλλά και όλους τους νέους καλλιτέχνες και μας αγκαλιάζει με αγάπη, δίνοντας μας τη δύναμη που χρειαζόμαστε για να συνεχίσουμε σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς.

Ευχαριστώ πολύ μέσα από την καρδιά μου!

 

Αυτός είναι ο Μιχάλης Ι. Κουνάλης! Ένας άνθρωπος απόλυτα συγκροτημένος και σεμνός, χαμογελαστός, καλόκαρδος και φιλόξενος. Μας άνοιξε την καρδιά του και άφησε να μιλήσει εκείνη γι’ αυτόν. Γιατί η καρδιά λέει πάντα αλήθειες...
Ένας καλλιτέχνης με σεβασμό στη μουσική μας και στους πρωτομάστορες της, με μεράκι και ταλέντο, που με πολύ και αδιάκοπη δουλειά, το εξελίσσει και δημιουργεί...
Εδώ θα είμαστε να υποδεχτούμε τη νέα του δουλειά όταν με το καλό έρθει.
Ως τόσο, είμαστε εδώ, δίπλα σε εκείνον αλλά και σε κάθε νέο καλλιτέχνη που κρατά στα χέρια του το μουσικό μέλλον του τόπου μας.
Αγαπάμε και υποκλινόμαστε μπροστά στο μεγαλείο των παλιών, αλλά αγκαλιάζουμε με αγάπη και τους νέους, ώστε,

παρελθόν και παρόν μαζί, να μας δώσουν ένα λαμπρό μέλλον....