ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΤΑΥΡΑΚΑΚΗΣ ΜΕΡΤΖΑΝΗΣ "εύχομαι να εισακουστεί η ευχή μου.."

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΤΑΥΡΑΚΑΚΗΣ ΜΕΡΤΖΑΝΗΣ "εύχομαι να εισακουστεί η ευχή μου.."

stellasiteΣυνέντευξη: Στέλλα Κοντάκη

Πέρασε σχεδόν ένας χρόνος, από εκείνο το πρώτο τηλεφώνημα, στο οποίο προσκάλεσα τον Δημήτρη Σταυρακάκη, γνωστό σε όλους Μερτζάνη, να κάνουμε μια συζήτηση και να μοιραστεί μαζί μας τις σκέψεις, τις αναμνήσεις και τις εμπειρίες του. Άξιζε όμως η αναμονή, τόσο γιατί στο διάστημα αυτό στεφάνωσε τον πρωτότοκο γιο του Μανώλη, μ' έναν υπέροχο, παραδοσιακό γάμο, όσο και γιατί ολοκληρώθηκαν οι εργασίες στο νέο κρητικό κέντρο των Μερτζάνηδων, το πανέμορφο και επιβλητικό "ΑΟΡΗ"!

Πηγαίνοντας εκεί, με καλοσώρισε στην είσοδο του μαγαζιού με απόλυτη ευγένια κι ένα ζεστό χαμόγελο, ο αδερφός του ο Γιάννης και στη συνέχεια δέχτηκα την άψογη φιλοξενία τους, καθ' όλη την διάρκεια της συζήτησης. Μιας συζήτησης, που όπως θα διαπιστώσετε παρακάτω, έχει πολλά και σημαντικά σημεία, απαντά σε απορίες, δίνει εικόνες και μεταφέρει συναισθήματα, από έναν άνθρωπο που μαζί με τον αδερφό του, είχαν και έχουν έντονη δραστηριότητα και η συμβολή τους στα κρητικά δρώμενα, ήταν και είναι αξιόλογη!

Να σε καλωσορίσω Δημήτρη, στην ιστοσελίδα «Κρήτη μου» και να σε ευχαριστήσω για την τιμή να δεχτείς την πρόσκλησή μου, δεδομένου ότι δύσκολα αποδέχεσαι παρόμοιες προσκλήσεις.

- Καλώς ήρθες Στέλλα στο «ΑΟΡΗ» και σ’ ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση. Είμαι ένας άνθρωπος, όπως και ο αδερφός μου ο Γιάννης, με τον οποίο συμπορεύομαι επαγγελματικά μια ζωή, που δε βγαίνω εύκολα να μιλήσω και η αλήθεια είναι πως έχω χρόνια να το κάνω. Παρακολουθώντας όμως την δραστηριότητά σου, έχω να πω ότι σε θαυμάζω για την ψυχική σου δύναμη, το μεράκι και την αγάπη σου για ότι κάνεις για την παράδοση της Κρήτης και σε συγχαίρω γι’ αυτό. Εύχομαι να ‘χεις δύναμη και να προχωράς έτσι, γατί άνθρωποι σαν κι εσένα χρειάζονται στον τόπο μας.

- Ευχαριστώ πολύ! Tα λόγια σου να ξέρεις, έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα για μένα.
Έχεις καταγωγή από τα αγαπημένα μας Ανώγεια και είσαι γιος του αείμνηστου Μανώλη Σταυρακάκη Μερτζάνη. Μίλησε μου λίγο για τα βιώματα και τα παιδικά σου χρόνια.

 - Νιώθω τον εαυτό μου πολύ τυχερό που γεννήθηκα στα Ανώγεια, γιατί από αυτόν τον τόπο διδάχτηκα πολλά. Έχω την τιμή τόσο εγώ, όσο και τα αδέρφια μου, η Αργυρώ, ο Γιώργης και ο Γιάννης, να είμαι γιος ενός μεγάλου μερακλή, του Μερτζάνη του Μανώλη, αλλά και μιας αξιόλογης μερακλίνας γυναίκας που είναι η μητέρα μας η Μυρσίνη.
Όλη η ζωή του πατέρα μας ήταν ένα γλέντι! Έκανε καθημερινά παρέες, το σπίτι μας ήταν πάντα γεμάτο και μέσα από απλές και λιτές διαδικασίες περνούσαμε πολύ όμορφα, αξέχαστα θα έλεγα. Η μητέρα μου, παρόλο που ήταν δύσκολο ν’ ανταπεξέλθει, στεκόταν πάντα βράχος στο πλευρό του, τον αγαπούσε πολύ και τον στήριζε. όντας και η ίδια μερακλίνα, όπως είπα παραπάνω, τον καταλάβαινε και ένιωθε την πηγαία του ανάγκη, για όλα όσα έκανε. Εμείς, μέσα από αυτόν τον τρόπο ζωής, έχουμε πολλά όμορφα βιώματα, τα οποία ακόμα μας συνοδεύουν σε κάθε μας βήμα. Και ίσως εκεί να βρίσκεται και η αιτία που συνεχίσαμε από το δικό μας μετερίζι, έναν παρόμοιο τρόπο ζωής, εδώ στην Αθήνα.

- Δέχτηκες όμως επιρροές και από άλλες μεγάλες μορφές των Ανωγείων, μέσα από τα γλέντια και τις παρέες αυτές. Θυμάσαι κάτι χαρακτηριστικό να μου πεις που έζησες σαν παιδί στο χωριό σου?

- Έζησα πολλά και οι επιρροές ήταν πολύ μεγάλες. Γι’ αυτό νιώθω τόσο τυχερός. Τι να πρωτοθυμηθώ και τι να σου εξιστορήσω, που θα μας πάρει ώρες ατελείωτες...

- Θεωρείς ότι αυτά που έζησες στα Ανώγεια είναι μοναδικά? Πιστεύεις ότι αυτό το χωριό έχει κάτι ξεχωριστό?

- Θεωρώ ότι ο κάθε τόπος, το κάθε χωριό, έχει τη δική του ταυτότητα. Το χωριό μου λοιπόν έχει κι αυτό τη δική του ιδιαίτερη ταυτότητα, που για εμάς τους Ανωγειανούς το κάνει ξεχωριστό. Είναι κάτι μοναδικό και ασύλληπτο, που το κουβαλάμε μέσα μας όπου κι αν βρεθούμε και το μεταφέρουμε και στους άλλους. Έχω κάνει παρέες όμως με πολλούς μερακλίδες και από άλλα χωριά, όπου εκεί συναντάς διαφορετική, τοπική ταυτότητα και τρόπο ζωής, εξίσου σημαντικό και μοναδικό.

- Στα 13 σου χρόνια, φεύγεις  από το αγαπημένο σου χωριό και έρχεσαι στην Αθήνα. Ποια ήταν η πρώτη σου επαγγελματική ενασχόληση εδώ?

- Δούλεψα ως μηχανικός αυτοκινήτων δίπλα στον αδερφό του πατέρα μου για 10 χρόνια, που κι εκεί ήμουν τυχερός, γιατί είχα τη ζεστασιά της οικογένειας και την αγάπη των δικών μου ανθρώπων. Μια εμπειρία ζωής, θα έλεγα κι αυτή η δουλειά, έμαθα πολλά..

- Δε σε κέρδισε ποτέ όμως αυτή η δουλειά, γιατί με τον ερχομό του αδερφού σου Γιάννη στην Αθήνα αλλάζεις εντελώς κατεύθυνση...

- Η αλήθεια είναι πως έγινε αυτό χωρίς να το προγραμματίσω. Ήρθε μόνο του, γιατί η φλόγα των βιωμάτων μου δεν έσβησε στιγμή, μια σπίθα ήταν αρκετή να αναζωπυρώσει τη φωτιά. Όταν ήρθε ο Γιάννης στην Αθήνα, έτυχε να είναι εδώ και ο Δημήτρης ο Μαυρόκωστας, ο γνωστός και καταξιωμένος  δάσκαλος κρητικών χορών. Χόρευαν λοιπόν με τον αδερφό μου, ώσπου κάποια στιγμή, ο τότε πρόεδρος του συλλόγου Κρητών Μπραχαμίου, τους έκανε την πρόταση να πάνε να διδάξουν κρητικούς χορούς στο σύλλογο  και την αποδέχτηκαν . Να πω στο σημείο αυτό, ότι τότε δεν υπήρχαν πουθενά σχολές κρητικών χορών όπως σήμερα, ούτε τόσοι σύλλογοι να κάνουν μαθήματα χορού. Αυτό σιγά σιγά άρχισε να παίρνει διαστάσεις, να υπάρχει μεγάλη ζήτηση και από άλλους συλλόγους και να γεννηθεί η ανάγκη δημιουργίας χορευτικού συγκροτήματος, όπου θα έκανε διάφορες εμφανίσεις σε εκδηλώσεις. Τότε λοιπόν ήταν που μπήκα κι εγώ μέσα σε αυτό, δεδομένου ότι δεν ήξερα ακόμα να χορεύω, όσο απίστευτο κι αν ακούγεται. Ήταν όμως στο αίμα μου, γι’ αυτό και σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, έμαθα, με δάσκαλο τον αδερφό μου, εξελίχθηκα και μπήκα στο συγκρότημα μαζί με τον Δ. Μαυρόκωστα, τον αδερφό μου Γιάννη και τον Μ. Πασπαράκη τον κουμπάρο μου.
Από εκεί άρχισε μια μεγάλη πορεία. Αισθάνομαι ότι βάλαμε τη φωτιά και φούντωσε τόσο, όσο σήμερα πλέον υπάρχουν δεκάδες κρητικοί σύλλογοι, χορευτικά και σχολές κρητικών χορών. Και δεν μπορούμε παρά να νιώθουμε υπερήφανοι γι’ αυτό.

- Φεύγοντας ο Δημήτρης Μαυρόκωστας για την Κρήτη μείνατε τα δυο αδέρφια πλέον, όπου πέραν από τους συλλόγους που διδάσκατε, ανοίξατε και τις δικές σας σχολές χορού των Μερτζάνηδων, σε όλο το Λεκανοπέδιο Αττικής. Έχεις αναλογιστεί ποτέ πόσοι μαθητές πέρασαν από τα «χέρια» σας?

- Αμέτρητοι! Είναι αδύνατον να σου πω συγκεκριμένο αριθμό, αφού μετριούνται σε χιλιάδες. Εκείνο όμως που είναι πολύ σημαντικό να πω, είναι ότι όσα παιδιά ασχολήθηκαν με το χορό και την παράδοση μας και κινούνταν μέσα σε αυτούς τους χώρους, δεν ξέφυγαν ποτέ της πορείας τους, δεν παραστράτησαν, δεν έμπλεξαν ποτέ και πουθενά. Και αυτό γιατί σε αυτούς τους χώρους, γινόμαστε όλοι μια μεγάλη οικογένεια, που έχοντας ο ένας τον άλλον, δεν γεννάται η ανάγκη να περπατήσεις σε άγνωστα μονοπάτια, που ποτέ δεν ξέρεις που οδηγούν... Παροτρύνω λοιπόν τους γονείς, να πηγαίνουν τα παιδιά τους στους συλλόγους, να μαθαίνουν ν’ αγαπούν την παράδοσή μας και να γίνονται μέλη μιας δεύτερης, μεγάλης οικογένειας που θα πορεύονται αρμονικά μαζί.

- Κάποιοι από τους σημερινούς δασκάλους κρητικών χορών ήταν μαθητές σας. Πόσο υπερήφανος είσαι γι’ αυτό? Ποια θα ήταν σήμερα η συμβουλή που θα τους έδινες παρακολουθώντας την πορεία τους?

- Αυτό ισχύει όντως... υπάρχουν σήμερα κάποιοι μαθητές μας που είναι δάσκαλοι, κάτι το οποίο με κάνει να νιώθω ιδιαίτερα υπερήφανος. Θεωρώ ότι ο καθένας από αυτούς έχει κάτι ξεχωριστό να δώσει και αν κάτι θα τους συμβούλευα, όπως τότε, έτσι και σήμερα, θα ήταν να βάζουν ψυχή σε κάθε ζάλο τους. Ο χορός είναι ψυχή!!

- Ποια στοιχεία κατά τη γνώμη σου, αποτελούν χαρακτηριστικά ενός καλού δασκάλου?

- Ένας καλός δάσκαλος θα πρέπει με την ψυχή που βγάζει χορεύοντας, να ηλεκτρίζει το μαθητή του, στο να θέλει να μάθει κι αυτός. Να του δίνει όμως τις απαραίτητες βάσεις και μετά να τον αφήνει ελεύθερο να βγάλει κι εκείνος τη δική του ψυχή. Να μην τον βάζει σε καλούπια, να μην τον εγκλωβίζει σε «κανόνες» και στάνταρ που του στερούν την ελευθερία ως χορευτής.

- Θεωρείς ότι η πλειοψηφία των εν ενεργεία δασκάλων έχει τα στοιχεία αυτά? Υπάρχουν μεμονωμένες ίσως περιπτώσεις που βάσει της πολυετούς εμπειρία σου, να κρίνεις ότι κάποιοι δεν θα έπρεπε ή δεν είναι ακόμα έτοιμοι να διδάξουν?

- Στέλλα μου βάζεις δύσκολα... δεν θα ήθελα να γίνω κριτής κανενός. Η κάθε προσπάθεια που γίνεται είναι καλή.

- Δεν σου κάνω τυχαία αυτήν την ερώτηση, ούτε με διάθεση να κρίνω κανέναν. Έχει πέσει όμως πρόσφατα στη δική μου αντίληψη άνθρωπος, ο οποίος αυτο- βαπτίστηκε δάσκαλος, ενώ ούτε ο ίδιος ξέρει να χορεύει. Κι αναρωτιέμαι, πώς γίνεται σε αυτόν τον άνθρωπο να πάει κανείς το παιδί του να μάθει χορό? Βάζοντας μια κρητική φορεσιά να φωτογραφηθείς, δε γίνεσαι δάσκαλος. Δημιουργώντας μια υποτιθέμενη χορευτική ομάδα, δε γίνεσαι δάσκαλος. Δεν ξέρω αν συμφωνείς...

- Δεν μπορώ να πω ότι έχεις άδικο. Καταλαβαίνω απόλυτα τι θες να πεις. Σίγουρα απαιτούνται πολλά παραπάνω εφόδια για να διδάξει κανείς και πάνω απ’ όλα να σέβεται τις ρίζες του κι αυτό που κάνει. Σίγουρα επίσης και η εμπειρία βοηθάει, αλλά κυρίως το να βάζεις την ψυχή σου μέσα σε αυτό.

- Πώς νιώθεις που η «σπίθα» που ανάψατε πριν τόσα χρόνια, έγινε «φωτιά» που καίει ακόμα η φλόγα της άσβεστη για τους χορούς και την παράδοσή μας και στις επόμενες γενιές?

- Είναι πραγματικά ένα μοναδικό συναίσθημα! Έτσι ακριβώς όπως τα έθεσες νιώθω... ότι ανάψαμε τη σπίθα κι έγινε μια μεγάλη φωτιά, που εξαπλώθηκε σε όλο το Λεκανοπέδιο Αττικής και γέμισε με το φως της παράδοσής μας ο τόπος!! Εμείς ξεκινήσαμε με το μερακλίκι του χορού, όχι σαν επαγγελματίες αλλά σαν παρέα, σαν χορευτές με μεράκι και με την εμπειρία και τα βιώματα μας πορευτήκαμε και φτάσαμε ως εδώ.

- Πόσο κινδυνεύουν οι αξίες να χαθούν, όταν ο χορός γίνεται το βιοποριστικό επάγγελμα ενός ανθρώπου? Μήπως στο βωμό του χρήματος, υπερισχύει ο εντυπωσιασμός έναντι της παράδοσης ή μπορούν κάλλιστα να συνυπάρχουν?

- Κατανοώ τους προβληματισμούς σου, γνωρίζοντας πόσο πολύ αγαπάς τον τόπο μας, την παράδοση και τις αξίες μας. Θα σου απαντήσω λοιπόν πως, αν ότι γίνεται, γίνεται με σεβασμό κι αγάπη δεν κινδυνεύει να χαθεί τίποτα. Καμιά φορά επιβάλλεται σε κάποιες παραστάσεις με πολύ κόσμο να κάνεις κάποια εντυπωσιακά πράγματα για να κερδίσεις το θαυμασμό, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν μπορείς να τον κερδίσεις με πιο ταπεινό χορό, μέσα από τον οποίο θα μιλήσει η ψυχή σου, στην ψυχή του θεατή.

- Αν βρισκόσουν σε μια αίθουσα γεμάτη χορευτές και δασκάλους και σε καλούσαν να τους δώσεις μια συμβουλή ποια θα ήταν αυτή βάσει της τεράστιας εμπειρίας σου?

- Θα έλεγα το ίδιο και στους χορευτές και στους δασκάλους.... να αφήνουν την ψυχή τους ελεύθερη να εκφραστεί κάθε φορά που χορεύουν, σαν να είναι μόνοι και όχι μπροστά σε κοινό. Να το κάνουν με μεράκι και όταν έχουν κάποια αιτία, όχι γιατί τώρα πρέπει. Δεν έχει πρέπει ο χορός, ούτε η ψυχή επίσης.... Να νιώθουν ελεύθεροι, ν’ αυτοσχεδιάζουν, να εκφράζονται μέσα από αυτό, να αποφορτίζονται, να το διασκεδάζουν, να το αγαπούν, να το νιώθουν....

- Πόσο σημαντική είναι η έκφραση του προσώπου σ’ ένα χορευτή και το στήσιμο του όταν χορεύει, η συνολική του παρουσία κατ’ επέκταση, εκτός από την τεχνική του?

- Από την ώρα που θα σηκωθεί να χορέψει ένας χορευτής, μέχρι και να κατεβεί από τη σκηνή, παίζει πολύ σημαντικό ρόλο, τόσο η έκφραση του προσώπου, που εκεί ζωγραφίζεται η προσωπικότητά του, όσο και το στήσιμο, που μαρτυρά το μερακλίκι του. Όλα έχουν τη σημαντικότητά τους για ένα όμορφο αποτέλεσμα. Είναι ένα «πάντρεμα» τεχνικής & παρουσίας, που όταν αυτό πετύχει, τότε το αποτέλεσμα είναι εξαιρετικό.

- Μπορεί ένας πολύ καλός χορευτής να μην είναι εξίσου καλός δάσκαλος? Και το αντίθετο.. ένας πολύ καλός δάσκαλος να μην αποδίδει εξίσου καλά ως χορευτής?

- Μπορεί να συμβεί κι αυτό, ένας καλός χορευτής να μη μπορεί να διδάξει αν δεν έχει την απαιτούμενη μεταδοτικότητα και αντίστοιχα ένας καλός δάσκαλος να μη βγάζει στο χορό του αυτό που έχει και που μπορεί ν’ αποδώσει. Συνήθως όμως αυτά συνάδουν κι έχουμε καλούς χορευτές και δασκάλους παράλληλα.

- Πόση φαντασία απαιτείται να έχει ένας δάσκαλος για να μπορεί ν’ αυτοσχεδιάζει και δημιουργεί νέες, δικές του φιγούρες?

- Η φαντασία στο χορό κι ο αυτοσχεδιασμός είναι πολύ σημαντικά συστατικά. Θυμάμαι άπειρες φορές πάνω στο χορό, να μας έρχονται κάποιες φιγούρες της στιγμής, αυθόρμητα, τις οποίες με κάποιες λέξεις – κλειδιά σημειώναμε κάπου για να τις θυμόμαστε και να μπορούμε να τις διδάξουμε και στους μαθητές μας. Αυτό που έχει σημασία όμως είναι ν’ αυτοσχεδιάζει και ο μαθητής από ένα σημείο και μετά κι όχι να γίνεται πιστό αντίγραφο του δασκάλου του. Ν’ αφήνεται ελεύθερος όταν χορεύει, να γράψει η ψυχή του νέους βηματισμούς κι ας μη τα θυμάται μετά, δεν πειράζει. Ανάλογα με την ψυχολογία στην οποία βρίσκεται κανείς όταν χορεύει, την αιτία που λέγαμε και παραπάνω για την οποία χορεύει, θα είναι και ο χορός του κάθε φορά.

- Ποια θεωρείς ότι πρέπει να είναι η σχέση μεταξύ μαθητή και δασκάλου?

- Πρέπει να νιώθει ο μαθητής τον δάσκαλο κάτι σαν πατέρα, ή σαν έναν καλό φίλο, που θα τον εμπιστευθεί, θα αφεθεί και θα ηλεκτριστεί από αυτόν, θα τον θαυμάζει και θ’ αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση ως προσωπικότητα. Θα θέλει ν’ ακολουθήσει τα βήματά του μεταφορικά και κυριολεκτικά μ’ εμπιστοσύνη.

- Ο ρυθμός είναι κάτι που έχει κανείς μέσα του. Αν δεν έχει όμως μπορεί να διδαχθεί? Υπάρχει τρόπος?

- Πολύ δύσκολο, αλλά όχι ακατόρθωτο...!

- Ας υποθέσουμε ότι η παράδοση μας είναι ένα μικρό παιδί, σε ποια χέρια θα την εμπιστευόσουν?

Δύσκολη ερώτηση.... θα την εμπιστευόμουν σε ανθρώπους που θα την αγαπούσαν και θα την κρατούσαν στα χέρια τους με σεβασμό.

- Ζεις και δραστηριοποιείσαι επαγγελματικά εδώ και πολλά χρόνια στην Αθήνα. Πώς είναι οι κρητικοί της Αθήνας? Πώς διασκεδάζουν και πόσο κοντά στην παράδοσή μας θεωρείς ότι προσπαθούν να βρεθούν?

- Η Αθήνα είναι μια δεύτερη Κρήτη που σε κάποιες περιπτώσεις τολμώ να πω ότι έχει πιο δυνατό παλμό η καρδιά της. Οι κρητικοί της Αθήνας είναι όσο πιο κοντά μπορούν στην παράδοσή μας και βιώνουν έντονα κάθε στιγμή που θα τους φέρει, νοητά έστω, ένα βήμα πιο κοντά στον τόπο μας.

- Ας μιλήσουμε λοιπόν λίγο για τη μετάβασή σου από τους χορούς και τους κρητικούς συλλόγους, στη νυχτερινή ζωή και στον τομέα της ψυχαγωγίας και της διασκέδασης. Πώς έγινε η μετάβαση αυτή?

-Βιώνοντας έντονες και όμορφες στιγμές με τα χορευτικά μας, στα νυχτερινά κέντρα της Αθήνας και έχοντας αποκτήσει πολλούς φίλους πλέον, γεννήθηκε η ιδέα σε μένα και τον αδερφό μου τον Γιάννη, να δημιουργήσουμε έναν δικό μας χώρο, όπου να μπορούμε εκεί να υποδεχόμαστε τους φίλους μας και όλους τους ανθρώπους που κατάγονται ή αγαπούν τον τόπο μας. Έτσι λοιπόν κι ενώ ακόμα διατηρούσαμε για τα επόμενα 4 χρόνια τις σχολές χορούς που είχαμε, ανοίξαμε το γνωστό σε όλους «ΚΟΝΑΚΙ» των Μερτζάνηδων, όπου ήμασταν εκεί μέχρι πέρυσι, όπου μεταφερθήκαμε σ’ έναν νέο, μεγαλύτερο χώρο, στο «ΑΟΡΗ».

aori

- Πώς πήρατε αυτήν την μεγάλη απόφαση ν’ αλλάξετε το όνομα του κέντρου, που είχε πλέον μπει και καταγραφεί στη συνείδηση του κόσμου?

- Ήταν πολύ δύσκολη και πολύ χρονοβόρα, τόσο η απόφαση, όσο και η επιλογή του ονόματος. Γνωρίζαμε καλά ότι ο κόσμος το είχε μάθει και είχε μπει στην συνείδηση και στην καρδιά του το ΚΟΝΑΚΙ και δεν ήταν εύκολο να το αλλάξουμε. Θέλαμε όμως μαζί με την ανανέωση του χώρου, να γίνει ανανέωση και του ονόματος και επειδή σε όλα αποτελεί πηγή έμπνευσης το χωριό μας, δεν θα μπορούσε εδώ ν’ αποτελεί εξαίρεση. Αφού λοιπόν «έπεσαν στο τραπέζι» πάνω από 40 διαφορετικά ονόματα, κάποια στιγμή κι ενώ καθόμασταν με τον αδερφό μου σε μια παρέα, αλλά αντικριστά σε μικρή απόσταση και συζητούσαμε για το πιθανό όνομα του μαγαζιού, ακούω τον Γιάννη από απέναντι να λέει «ΑΟΡΗ» . Είπα αυτό είναι, τέλος! Έτσι και έγινε.... Εξάλλου δεν θα μπορούσε να είναι κάτι άλλο, μιας και στα όρη μεγαλώσαμε και μας θυμίζει και πολλά από τα βιώματα μας.

- Παρατηρείς διαφορές στον τρόπο που διασκεδάζει ο κόσμος, σε σχέση με παλιά?

- Φυσικά και υπάρχουν και είναι λογικό, βάσει των οικονομικών δυσχεριών που βιώνουμε ως λαός. Κάποτε ο κόσμος ήταν πιο ξέγνοιαστος, δε χρωστούσε, δεν αγχωνόταν, είχε δουλειά, είχε χρήματα και μπορούσε να διασκεδάσει ελεύθερα. Τώρα δεν είναι πια τόσο απλό, αλλά παρόλα αυτά, είναι τόσο μεγάλη η αγάπη του κόσμου για την Κρήτη, τη μουσική και τους χορούς μας, που όσο κι αν ζορίζεται ένα μπουκάλι κρασί θα το πιει να διασκεδάσει.

- Τι πιστεύεις ότι πρέπει ν’ αλλάξει για να επιστρέψουν οι οικογένειες στα κρητικά μαγαζιά? Κάποτε εμείς μπορούσαμε ως παιδιά να πάμε με τους γονείς μας, τώρα δυσκολευόμαστε να πάρουμε τα δικά μας παιδιά. Τι άλλαξε? Ποιος ευθύνεται για το ότι ξεκινάει τόσο αργά το πρόγραμμα?

- Κάποτε στις 10 το βράδυ το μαγαζί ήταν γεμάτο και έπαιζαν οι μουσικοί. Τώρα αν έρθεις αυτήν την ώρα θ’ αντικρίσεις ένα άδειο μαγαζί. Άλλαξαν οι εποχές, τι να πω... Δεν έρχεται πια νωρίς ο κόσμος.

- Συμφωνώ, αλλά αυτό κάπου οφείλεται και γι’ αυτό σε ρωτάω, μήπως βρεθεί μια λύση. Οι απόψεις διίστανται... άλλοι λένε ότι για αυτό ευθύνονται οι καλλιτέχνες που δεν ανεβαίνουν νωρίς στο πάλκο και άλλοι ρίχνουν ευθύνη στους επιχειρηματίες. Η δική σου θέση είναι ότι φταίει ο κόσμος?

- Στέλλα μου, άκου. Εμείς είμαστε εδώ από τις 9, έτοιμοι να εξυπηρετήσουμε τον κόσμο. Οι καλλιτέχνες επίσης από πολύ νωρίς έρχονται και ρυθμίζουν τον ήχο και είναι έτοιμοι ν’ ανεβούν στο πάλκο. Αν έρθει και ο κόσμος νωρίς, τότε γιατί να μην ξεκινήσει η εκάστοτε βραδιά? Θέλω να το πω και ν’ ακουστεί αυτό μέσα από την ιστοσελίδα σου, ότι είμαστε έτοιμοι και θα ήταν χαρά μας να υποδεχτούμε τον κόσμο από τις 9 το βράδυ, μαζί με τα παιδιά και την οικογένειά του. Θα ήταν και για εμάς πιο εύκολο, αλλά και για τους καλλιτέχνες, να ξεκινούσαμε νωρίτερα και να τελειώναμε νωρίτερα, να μη μας βρίσκει το ξημέρωμα δουλεύοντας. Αυτό όμως προϋποθέτει την έγκαιρη προσέλευση του κοινού. Είμαστε οικογενειακό μαγαζί και θέλουμε τις οικογένειες και ιδιαίτερα τα μικρά παιδιά, που θα τους δοθεί η ευκαιρία να γνωρίσουν κάποιους εξαιρετικούς καλλιτέχνες του τόπου μας, να χορέψουν, να γευτούν την κρητική, ποιοτική μας κουζίνα και να δημιουργήσουν αξέχαστες αναμνήσεις, που θα τα συντροφεύουν όλη τους τη ζωή. Ειλικρινά εύχομαι μετά από αυτή μας τη συζήτηση, να εισακουστεί η ευχή μου, να γεμίσει το «ΑΟΡΗ», οικογένειες και παιδιά, που είναι το μέλλον της παράδοσής μας.

- Θα ήθελα να αναφερθούμε λίγο και στις τιμές, κάτι το οποίο είναι καθοριστικής σημασίας ‘λεπτομέρεια’ πλέον. Είναι προσιτές για τον κόσμο ή «αναβαθμίστηκαν» μαζί με το χώρο?¨

- Χαίρομαι που το ρωτάς, γιατί αυτό που έχω ν’ απαντήσω, είναι ότι οι τιμές μας είναι ίδιες εδώ και πολλά χρόνια. Δεν άλλαξε τίποτα με την μεταφορά μας στο νέο χώρο. Αναβαθμίστηκαν οι παροχές μας.. η ποιότητα και οι τιμές, παραμένουν πάντα σταθερές αξίες!

- Με ποια κριτήρια επιλέγετε τα συγκροτήματα που πλαισιώνουν μουσικά τις βραδιές?

- Ο τόπος μας βγάζει εξαιρετικούς καλλιτέχνες και δεν είναι δύσκολο να επιλέξει κανείς. Όλα αυτά τα χρόνια, έχουν φιλοξενηθεί στα μαγαζιά μας οι περισσότεροι καλλιτέχνες και τους ευχαριστώ για ότι προσέφερε η παρουσία τους στον κόσμο. Προσωπικά θεωρώ, ότι ο καλλιτέχνης θα πρέπει να έχει τη δική του, ξεχωριστή, καλλιτεχνική ταυτότητα και αυτό αποτελεί για μένα ένα κριτήριο επιλογής. Όταν αυτό συμβαίνει, αυτόματα σημαίνει ότι θα έχει το κοινό του, τον κόσμο που τον αγαπάει και τον ακολουθεί. Κατ’ επέκταση, αυτό θα επιφέρει τους απαραίτητους βιοποριστικούς πόρους για το μαγαζί, για να μπορεί να είναι βιώσιμο. Κακά τα ψέματα Στέλλα, για να μπορέσεις ν’ ανταπεξέλθεις ειδικά σήμερα, παίζουν ρόλο διάφοροι παράγοντες και ένας πολύ σημαντικός εξ’ αυτών, είναι και η επιλογή του συγκροτήματος που θα πλαισιώσει μουσικά τις βραδιές.

- Δίνετε την ευκαιρία και σε νέους καλλιτέχνες ν’ ανέβουν στο πάλκο? Όσο ρίσκο κι αν είναι αυτό, επιβάλλεται κατά την άποψή μου να γίνεται, γιατί η νέα γενιά είναι το μέλλον του τόπου μας.

- Την δίνουμε και πάντα την δίναμε έστω κι αν είναι ρίσκο. Αν δεν ρισκάρεις δε θα πας ένα βήμα παραπέρα. Αυτό το κάναμε και στο ΚΟΝΑΚΙ κι εδώ το ίδιο θα κάνουμε. Αρκεί τα νέα παιδιά να είναι εργατικά, να μην έχουν έπαρση και ν’ αγαπούν αυτό που κάνουν.

- Υπάρχουν καλλιτέχνες που ποτέ δε θα καλούσατε για κάποιο λόγο? Και το ρωτάω αυτό γιατί κατά καιρούς ακούω παράπονα από καλλιτέχνες που θα ήθελαν να έχουν την ευκαιρία και δεν την είχαν μέχρι σήμερα. Είναι θέμα χρόνου να συμβεί ή με κάποιους δε θα συμβεί ποτέ?

- Δεν έχω κάτι προσωπικά με κανέναν. Αν με κάποιους δεν έχουμε συνεργαστεί ακόμα, είναι γιατί ειδικά στην εποχή μας είναι πολύ δύσκολο να εξασφαλίσεις τη βιωσιμότητα μιας επιχείρησης. Αν «χάσω» ένα Σαββατοκύριακο, θα με πάει δύο πίσω.... Είναι πάρα πολλοί οι νέοι που ασχολούνται με τη μουσική μας και αναγκαστικά θα πρέπει να κάνω μια επιλογή. Αν δω ότι ένας νέος έχει δυνατότητες τον στηρίζω, αλλά και αυτό με μέτρο, γιατί μπορεί να χρειάζεται και το ρίσκο, αλλά σε μόνιμη βάση, είναι και λίγο επικίνδυνο. Η πιθανή αποτυχία μιας βραδιάς επίσης, έχει ίσως μεγαλύτερο αντίκτυπο και στην ψυχολογία του καλλιτέχνη. Ας μη βιαζόμαστε.... ότι αξίζει, παίρνει το δρόμο του.... Παρόλα αυτά, προσπαθούμε όμως όσο μπορούμε να ανοίγουμε την πόρτα του μαγαζιού μας και στα νέα παιδιά, να τα στηρίζουμε και να τα υποστηρίζουμε όσο μπορούμε και αυτό θα συνεχίσουμε να κάνουμε. Ευχή μας είναι να βγαίνουν νέα ταλέντα και να διαδίδεται στα πέρατα της γης η παράδοσή μας.
Να σου πω επίσης, ότι δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε το κάθε νέο παιδί που ασχολείται με τη μουσική μας και θα ήθελε να κάνει κάποιες εμφανίσεις στην Αθήνα και εύλογο φυσικά είναι, είναι τόσοι πολλοί... Άρα αυτόματα, καταλαβαίνεις ότι ειδικά στη νέα γενιά, σαφώς και θα υπάρχουν πολλοί νέοι καλλιτέχνες, με τους οποίους δεν έχουμε συνεργαστεί, χωρίς να συντρέχει κάποιος συγκεκριμένος λόγος. Ακόμα και τον γιο μου, που είναι λυράρης και θα μπορούσε κάλλιστα να παίζει όποτε θέλει, μέχρι τώρα δεν το έκανε, γιατί του έλεγα πάντα να δουλεύει με υπομονή, μέχρι να είναι έτοιμος για αυτό το βήμα. Όταν θα νιώσει έτοιμος και μου το ζητήσει, τότε θα τον αφήσω να κάνει μια βραδιά.

- Είπες ότι αν δεις κάποια καλά στοιχεία σ’ ένα νέο καλλιτέχνη είσαι θετικός να συνεργαστείτε. Αν αντίθετα, κάποιος άλλος, λιγότερο αξιόλογος, έως και καθόλου, έχει τον κόσμο του, θ’ ανοίξει πιο εύκολα η πόρτα, μιας και μηδενίζεται το ρίσκο?

- Όλοι οι καλλιτέχνες έχουν το κοινό τους, μικρό ή μεγάλο. Αντίστοιχα, υπάρχει και μια μερίδα του κόσμου, που θέλει να τους ακούσει και δεν μπορούμε να τους επιβάλλουμε να μην το κάνει. Δεν μπορούμε να είμαστε κάθετοι. Εφόσον υπάρχει ένα κοινό να τους θέλει, δεν μπορούμε ν’ αποκλείσουμε το κοινό αυτό από το μαγαζί μας. Εξάλλου, η δουλειά μας δεν είναι να κρίνουμε κανέναν. Κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε και δίνουμε όσο περισσότερες ευκαιρίες γίνεται στους νέους, να δείξουν το ταλέντο τους. Ο τελικός κριτής είναι πάντα ο κόσμος και κανένας άλλος. Εκείνος κατατάσσει τον κάθε καλλιτέχνη σε κάποια θέση. Εκείνος κρίνει κι εμάς και τοποθετεί στην ανάλογη θέση επίσης. Όλοι κρινόμαστε από τον κόσμο και ο κόσμος έχει πάντα προτεραιότητα για εμάς.

- Τι έχεις να πεις στους νέους καλλιτέχνες εν κατακλείδι?

- Να γράφουν όμορφα τραγούδια, ν’ αγαπούν αυτό που κάνουν, να έχουν υπομονή κι επιμονή, να δημιουργούν...
Εμείς είμαστε εδώ, το «ΑΟΡΗ» είναι εδώ...
Το έχουμε αποδείξει χρόνια τώρα, πάντα με αγάπη στους νέους!

- Ποια είναι η σχέση σας με τους άλλους επιχειρηματίες- συναδέλφους, των άλλων κρητικών κέντρων της Αθήνας?

- Άριστη! Εξάλλου όχι απλά δε έχουμε κάτι να χωρίσουμε, αλλά αντίθετα, μόνο να μοιραστούμε κοινά προβλήματα, όνειρα και αγάπη για τον τόπο μας.

- Παρατηρώ όμως, ότι και η σχέση σας με τους συνεργάτες σας είναι άριστες... έχετε πολλά χρόνια τους ίδιους συνεργάτες κι αισθάνομαι σαν να έχουν γίνει μέλη της οικογένειάς σας πλέον.

- Έτσι ακριβώς! Είναι κάτι που επιδιώκουμε πάντα, να έχουμε άψογη σχέση με τους συνεργάτες μας, γιατί είναι κι αυτοί πολύτιμοι σε αυτό που κάνουν και σημαντικοί.

- Πόσο δύσκολη και πόσο όμορφη παράλληλα, είναι αυτή η πολυετής συνεργασία δυο αδερφών?

- Είναι όπως ακριβώς το λες.. δύσκολη γιατί δεν συμφωνούσαμε πάντα στα πάντα, αλλά και όμορφη, γιατί υπάρχει μεταξύ μας αγάπη και μεγάλο δέσιμο, με τα όσα έχουμε περάσει μαζί... Σίγουρα είμαστε δυο διαφορετικές προσωπικότητες, άρα υπάρχουν και διαφορετικές απόψεις σε κάποια ζητήματα, αλλά όλα τα συζητάμε και βρίσκουμε τη χρυσή τομή. Ποτέ δεν είχαμε και δεν θα έχουμε πρόβλημα στη σχέση μας, γιατί πάνω απ’ όλα είμαστε αδέρφια και δεν υπάρχει τίποτα πάνω από την οικογένεια.

- Θέλω να μου μιλήσεις και για την δική σου προσωπική οικογένεια, την σύζυγο που στέκεται μια ζωή βράχος δίπλα σου, τον γιο σου Μανώλη και την κούκλα σου, την Έρσα.

- Ναι, έχω έναν γιο τον Μανώλη, που όπως σου είπα και παραπάνω είναι λυράρης και είναι παντρεμένος με μια εξαιρετική κοπέλα και η κόρη μου η Έρσα, είναι φιλόλογος. Και τα δυο μου παιδιά αγαπούν την παράδοση, τη μουσική και τους χορούς μας, έχουν μεράκι σε ότι κάνουν και τα καμαρώνω πολύ. Έχω όμως και μια υπέροχη σύζυγο και μητέρα των παιδιών μας, την Ευφροσύνη, να μας αγαπάει και να μας στηρίζει σε όλα. Θέλει μεγάλη δύναμη να μπορεί μια γυναίκα να αντέχει τις δυσκολίες αυτής της δουλειάς και την ευχαριστώ που είναι πάντα δίπλα μου με τόση αγάπη και υπομονή.

- Ποια είναι η γνώμη σου για τα ΜΜΕ? Πώς τα αξιολογείς?

- Με το ίντερνετ δεν έχω και πολύ καλή σχέση. έχουν αναλάβει κυρίως τα παιδιά μας το κομμάτι αυτό. Κρητικά ραδιόφωνα όσο μπορώ ακούω και δεν είμαι πάντα απόλυτα ικανοποιημένος, χωρίς να θεωρώ ότι δεν προσφέρουν πολλά. Μπορούν όμως και περισσότερα... Μπορεί να υπάρξει βελτίωση, να προετοιμάζονται πιο σωστά οι εκπομπές, να ακούμε πιο καθαρές ηχογραφήσεις, γιατί στο ραδιόφωνο που σε σχέση με την τηλεόραση δεν υπάρχει εικόνα, αλλά μόνο ήχος, θα πρέπει να είναι καθαρός. Θα πρέπει επίσης να έχει ένα ενδιαφέρον η κάθε εκπομπή, να κρατάει τον ακροατή, να τον κάνει να θέλει ν’ ακούσει, να έχει κάτι καλό να περιμένει. Το ραδιόφωνο έχει μεγάλες δυνατότητες, αλλά θέλει πολύ δουλειά, θέλει επαγγελματισμό, γνώσεις, προσπάθεια. Υπάρχουν πολλά περιθώρια βελτίωσης και θέλει κι αυτό αγάπη για ν’ αναπτυχθεί και να φτάσει εκεί που αξίζει. Υπάρχουν καλοί παραγωγοί και είμαι σίγουρος ότι θα γίνουν ακόμα καλύτεροι.

- Είσαι ενήμερος για το νέο κρητικό ραδιόφωνο της Αθήνας, το DIAS FM?

- Φυσικά και είμαι ενήμερος, μάλιστα γνωρίζω και προσωπικά τον ιδιοκτήτη και του έχω ευχηθεί τα καλύτερα, γιατί η εμπειρία του μετρά πολλά χρόνια και χαίρομαι που με το ξεκίνημα του νέου σταθμού, θα υπάρχει ένας ακόμα, γνήσιος φορέας παράδοσης και πολιτισμού. Εύχομαι και μέσα από την ιστοσελίδα σου καλή επιτυχία στο νέο αυτό ξεκίνημα, αλλά και σε σένα προσωπικά που είσαι μέλος της ομάδας του DIAS FM, καλές και μερακλίδικες εκπομπές, μιας και αυτό είναι κάτι που σε χαρακτηρίζει.

- Έχεις κάποιο ανεκπλήρωτο όνειρο?

- Είμαι πολύ γεμάτος κι ευτυχισμένος! Το μόνο που θέλω, είναι να βρίσκω λίγο παραπάνω χρόνο να ηρεμώ και να χαλαρώνω, με τους ανθρώπους που αγαπώ και την οικογένεια μου.

- Μια ευχή για τον κόσμο, για να κλείσουμε τη συζήτηση αυτή....

Να είναι ο κάθε άνθρωπος ο εαυτός του, για να γίνει η κοινωνία μας πιο όμορφη!!

Λιτός, απλός και περιεκτικός στα λόγια του, ειλικρινής κι ευθύς, χωρίς πρόθεση να πει κάτι παραπάνω ή κάτι  λιγότερο από αυτά που πιστεύει και βίωσε, ο Δημήτρης Σταυρακάκης Μερτζάνης μας άνοιξε την καρδιά του. Ένας αυθεντικός άνθρωπος, που ξέρει να υπηρετεί σωστά αυτό που πρεσβεύει, που αγαπά τον τόπο που γεννήθηκε, σέβεται τις ρίζες του και η προσφορά του, μαζί με τον αδερφό του Γιάννη Σταυρακάκη Μερτζάνη, στην κρητική παράδοση, είναι πολύτιμη. 

Διάχυτη η συγκίνηση στην έκφραση του προσώπου του, κάθε φορά που αναφερόταν στο χτες, που γέμσε την ψυχή του όμορφες αναμνήσεις, αλλά και ο έντονος ενθουσιασμός και το μεράκι του για ότι καταπιάνεται  σήμερα, που χτίζονται οι αναμνήσεις του αύριο. 

Η ευχή του στον κόσμο, να είναι ο κάθε άνθρωπος ο εαυτός του.... έτσι ακριβώς όπως είναι και ο ίδιος.

Ένας γνήσιος μερακλής!!